1405/08/29برای نصب باتری یو پی اس، ابتدا باید مشخص کنید دستگاه شما از چه باتری و چه نوع اتصالی استفاده میکند. بعضی UPSها باتری داخلی دارند؛ بعضی به یک مجموعه باتری آماده در بیرون دستگاه وصل میشوند و بعضی به چند باتری داخل یک کابینت نیاز دارند. به همین دلیل، نحوه اتصال باتری های ups برای همه دستگاهها یکسان نیست.
در دستگاهی که سازنده تعویض باتری توسط کاربر را مجاز دانسته است، مراحل شامل آمادهسازی دستگاه، بازکردن محفظه باتری، جایگزینی و اتصال باتری، بستن محفظه و بررسی عملکرد است. ساخت مجموعه چندباتری و سیمکشی آن باید طبق نقشه دستگاه و توسط تکنسین انجام شود.
قبل از نصب، مشخص کنید دستگاه شما به چه باتری نیاز دارد
اولین کار، پیداکردن مدل کامل UPS است. مدل دستگاه را از برچسب بدنه بخوانید و دفترچه مربوط به همان مدل را بررسی کنید. در دفترچه، بخشهای نصب باتری، تعویض باتری یا باتری خارجی را پیدا کنید. برای انتخاب جایگزین، اطلاعات زیر را بررسی کنید:
| مشخصه | معنی و کاربرد آن |
| ولتاژ باتری؛ مانند ۱۲ ولت | باید با مقدار تعیینشده برای باتری دستگاه مطابقت داشته باشد. |
| ظرفیت؛ مانند ۹ آمپرساعت | مقدار ظرفیت اسمی باتری است و با علامت Ah روی برچسب نوشته میشود. |
| تعداد باتریها | دستگاه ممکن است به یک باتری یا مجموعهای از چند باتری نیاز داشته باشد. |
| نوع باتری | فناوری باتری باید با نوع تأییدشده در دفترچه یکسان باشد. |
| ابعاد و محل قطبها | باتری باید در محفظه جا بگیرد و اتصال آن با کابلهای دستگاه سازگار باشد. |
| کد مجموعه باتری | در مدلهای دارای مجموعه آماده، کد جایگزین سازگار را مشخص میکند. |
در بعضی دستگاهها، یک یا چند باتری همراه با کابل و سوکت بهصورت یک مجموعه آماده تعویض میشوند. برای این مدلها، کد مجموعه جایگزین را از دفترچه یا پشتیبانی سازنده بگیرید؛ خرید باتری صرفاً بر اساس اندازه و ولتاژ کافی نیست. برای بررسی محصولات باتری یو پی اس، همین مشخصات را مبنای مقایسه قرار دهید.
اگر دفترچه در دسترس نیست، مدل UPS و تصویر برچسب باتری قبلی را برای پشتیبانی سازنده بفرستید. تا زمانی که مشخصات جایگزین تایید نشده است، اتصال را تغییر ندهید.
پیش از بازکردن محفظه باتری، چه نکاتی را رعایت کنیم؟
باتری حتی وقتی از برق شهر جداست، انرژی ذخیرهشده دارد. تماس یک قطعه فلزی با دو قطب آن میتواند اتصال کوتاه ایجاد کند؛ یعنی جریان از مسیری ناخواسته و با مقاومت کم عبور کند.
برای آمادهسازی محل کار:
- ساعت، انگشتر و دستبند فلزی را خارج کنید.
- از ابزار عایق استفاده کنید؛ یعنی ابزاری که بخشهای محافظ آن تماس دست با قسمت رسانا را محدود میکند.
- ابزار، پیچ و قطعات فلزی را روی باتری نگذارید.
- محل تهویه UPS را مسدود نکنید.
- وزن باتری را پیش از جابهجایی در نظر بگیرید.
- در صورت مشاهده آسیب بدنه، کابل یا اتصال، کار را متوقف کنید.
نحوه خاموشکردن و جداکردن منابع برق را از دفترچه بخوانید. خاموششدن نمایشگر یا جداکردن دوشاخه، بهتنهایی ثابت نمیکند که تمام قسمتهای دستگاه بدون برق هستند. بازکردن بخش مدارها و سیمکشی باتری یو پی اس باید به فرد دارای صلاحیت سپرده شود.
مراحل نصب یا تعویض باتری داخلی یو پی اس
این مراحل فقط برای دستگاههایی است که دفترچه آنها تعویض باتری توسط کاربر را مجاز میداند. نحوه اتصال باتری های ups در هر مدل باید با تصویر و دستور همان دستگاه تطبیق داده شود.
مرحله اول: سازگاری باتری با دستگاه را بررسی کنید
مدل یا کد باتری جایگزین را با دفترچه مقایسه کنید. اگر دستگاه از مجموعه آماده استفاده میکند، مجموعه تأییدشده برای همان مدل را تهیه کنید.
هنگام انتخاب از محصولات باتری نیرو گستران، مشخصات مدل ذخیرهساز را بررسی کنید؛ یکسانبودن برند، به معنی قابلاستفادهبودن تمام محصولات آن در UPS نیست.
مرحله دوم: وضعیت خاموش یا روشنبودن دستگاه را مشخص کنید
بعضی دستگاههای یو پی اس امکان تعویض باتری هنگام روشنبودن را دارند. به این قابلیت «تعویض در حالت روشن» یا Hot Swap گفته میشود. وجود این قابلیت باید در راهنمای مدل تأیید شده باشد.
اگر دفترچه چنین اجازهای نداده است، تعویض در حالت روشن را انجام ندهید. تجهیزات متصل و خود UPS را با ترتیب تعیینشده در راهنما آماده و خاموش کنید. در مدلهایی که تعویض در حالت روشن مجاز است نیز ممکن است هنگام جداشدن باتری، پشتیبانی باتری در دسترس نباشد.
مرحله سوم: درپوش مخصوص باتری را باز کنید
محل درپوش را از تصویر دفترچه پیدا کنید. این درپوش ممکن است زیر، جلو یا کنار دستگاه باشد و با پیچ یا زبانه باز شود.
فقط محفظهای را باز کنید که برای تعویض باتری مشخص شده است؛ برای رسیدن به باتری، پوشش مدارهای دستگاه را باز نکنید.
مرحله چهارم: باتری قبلی را طبق راهنما جدا کنید
در روش تعویض باتری یو پی اس، ترتیب جداکردن اتصال و بیرونآوردن باتری به مدل بستگی دارد. بعضی دستگاهها سوکت یکپارچه دارند؛ بعضی از اتصالهای جداگانه استفاده میکنند.
اتصال را با روش نشاندادهشده در دفترچه جدا کنید و وزن باتری را هنگام خارجکردن نگه دارید. سیمها را بهعنوان دستگیره نکشید.
اگر دستگاه نو است: ممکن است باتری از قبل داخل محفظه باشد و فقط اتصال آن برای حملونقل قطع شده باشد. در این وضعیت، مراحل خارجکردن باتری قبلی را انجام ندهید؛ دستور اتصال اولیه دستگاه را دنبال کنید.
مرحله پنجم: باتری جدید را در جهت درست قرار دهید
باتری یا مجموعه آماده را مطابق جهت نشاندادهشده در راهنما داخل محفظه بگذارید. نگهدارندهها باید در محل تعیینشده قرار بگیرند.
مرحله ششم: کابل یا سوکت باتری را طبق راهنمای دستگاه وصل کنید
علامت مثبت (+) و منفی (−) روی باتری و محل اتصال را بررسی کنید. منظور از «قطبیت صحیح»، وصلشدن هر اتصال به قطب تعیینشده در نقشه است.
روش بستن باتری یو پی اس را از روی رنگ سیم بهتنهایی حدس نزنید؛ علامت قطبها و نقشه دستگاه را مبنا قرار دهید. برای همه UPSها نیز ترتیب یکسانی مانند «اول مثبت» یا «اول منفی» تعیین نکنید.
مرحله هفتم: اتصالات را بررسی کنید و درپوش را ببندید
پیش از بستن، مطمئن شوید باتری در جای خود قرار گرفته و کابل زیر درپوش یا نگهدارنده گیر نمیکند. سپس پیچها یا زبانههای محفظه را مطابق راهنما ببندید. برای مثال، راهنمای تصویری برند APC نیز مراحل دسترسی، جایگزینی، اتصال و بستن محفظه را برای مدلهای مختلف جداگانه نشان میدهد.
مرحله هشتم: دستگاه را روشن کنید و وضعیت باتری را بررسی کنید
پس از نصب باتری یو پی اس، دستگاه را طبق دفترچه راهاندازی کنید. اگر پیام خطای باتری یا اتصال نمایش داده شد، معنی همان پیام را در راهنما بخوانید. مرحله بعد، تکمیل شارژ و اجرای تست تعیینشده توسط سازنده است. برای شارژ، مقاله نحوه شارژ باتری یو پی اس را مطالعه و طبق آن عمل کنید.
نصب پک خارجی و کابینت باتری چه تفاوتی دارد؟
پک خارجی مجموعه باتری آمادهای است که بیرون از UPS قرار میگیرد و با اتصال مشخص به دستگاه وصل میشود. کابینت باتری محفظهای برای استقرار چند باتری است که اتصالات آن باید مطابق طراحی سیستم اجرا شود.
نحوه اتصال باتری خارجی به یو پی اس
برای پک آماده، ابتدا سازگاری مدل پک و دستگاه را بررسی کنید. ولتاژ یکسان بهتنهایی کافی نیست؛ سازنده ممکن است پک مشخصی را برای مدل معینی تایید کرده باشد. برای نمونه، برند Eaton پک خارجی ۷۲ ولتی مشخصی را برای برخی مدلهای 5PX معرفی میکند.
اتصال را با کابل و روش تعیینشده انجام دهید. بعضی مدلها علاوهبر کابل برق باتری، کابل شناسایی دارند. این کابل به دستگاه کمک میکند مجموعه خارجی را تشخیص دهد. در بعضی دستگاهها نیز تعداد پکها باید در تنظیمات ثبت شود.
نصب باتری در کابینت یو پی اس
در نحوه اتصال بانک باتری به UPS، «بانک باتری» یعنی چند باتری که برای تأمین برق دستگاه به یکدیگر متصل شدهاند.
تکنسین باید تعداد باتریها، نقشه اتصال، کابلها، تجهیزات قطع و حفاظت و تهویه کابینت را بررسی کند. برای ضخامت کابل یا اندازه فیوز نمیتوان یک عدد ثابت برای همه دستگاهها در نظر گرفت؛ این مقادیر باید از مشخصات سیستم تعیین شوند.
اگر ظرفیت ۴۲ آمپرساعت برای سیستم تأیید شده است، هنگام بررسی قیمت باتری 42 آمپر یو پی اس، تطابق محصول با الزامات دستگاه و کابینت را نیز کنترل کنید.
تفاوت اتصال سری و موازی باتری UPS چیست؟
نحوه اتصال باتریهای ups تعیین میکند ولتاژ مجموعه بیشتر شود یا ظرفیت آمپرساعتی آن افزایش پیدا کند. این دو مفهوم یکسان نیستند:
- ولتاژ باید با مقدار تعیینشده برای مجموعه باتری دستگاه مطابقت داشته باشد.
- آمپرساعت واحد ظرفیت اسمی باتری است؛ افزایش آن بهمعنی افزایش خودکار توان خروجی یو پی اس نیست.
سری بستن باتری یو پی اس
در اتصال سری، مثبت یک باتری به منفی باتری بعدی وصل میشود. برای باتریهای یکسان، ولتاژها با هم جمع میشوند و ظرفیت آمپرساعتی مجموعه برابر ظرفیت یک باتری میماند.
مثلاً دو باتری ۱۲ ولت ۹ آمپرساعت در اتصال سری، مجموعهای با ولتاژ نامی ۲۴ ولت و ظرفیت اسمی ۹ آمپرساعت تشکیل میدهند.
موازی بستن باتری های یو پی اس
در اتصال موازی، قطبهای مثبت به یکدیگر و قطبهای منفی به یکدیگر وصل میشوند. برای باتریهای یکسان، ولتاژ ثابت میماند و ظرفیتهای آمپرساعتی جمع میشوند.
مثلاً دو باتری ۱۲ ولت ۹ آمپرساعت در اتصال موازی، مجموعهای با ولتاژ نامی ۱۲ ولت و ظرفیت اسمی ۱۸ آمپرساعت تشکیل میدهند.
این مثالها برای توضیح تفاوت سری و موازی کردن باتری یو پی اس است؛ مجازبودن هر آرایش برای دستگاه باید جداگانه تأیید شود.
نحوه اتصال دو، چهار و هشت باتری یو پی اس
محاسبات زیر با فرض باتریهای یکسان ۱۲ ولت و ۹ آمپرساعت انجام شدهاند:
| تعداد و آرایش باتریها | ولتاژ نامی مجموعه | ظرفیت اسمی مجموعه |
| دو باتری سری | ۲۴ ولت | ۹ آمپرساعت |
| دو باتری موازی | ۱۲ ولت | ۱۸ آمپرساعت |
| چهار باتری سری | ۴۸ ولت | ۹ آمپرساعت |
| هشت باتری سری | ۹۶ ولت | ۹ آمپرساعت |
| دو رشته موازی که هرکدام چهار باتری سری دارند | ۴۸ ولت | ۱۸ آمپرساعت |
منظور از رشته، چند باتری است که پشتسرهم سری شدهاند. در ردیف آخر، ابتدا دو مجموعه چهارتایی وجود دارد و سپس این دو مجموعه با آرایش موازی به هم مرتبط میشوند.
بنابراین، نحوه بستن ۸ باتری یو پی اس الزاماً به معنی ساخت مجموعه ۹۶ ولتی نیست. همین تعداد میتواند در یک آرایش ترکیبی، ولتاژ متفاوتی داشته باشد. نحوه بستن ۴ باتری یو پی اس و نحوه اتصال دو باتری یو پی اس نیز باید از نقشه دستگاه مشخص شود؛ اعداد جدول، حاصل محاسبه قواعد سری و موازیاند و نقشه اجرایی نست.
بعد از نصب، باتری را چگونه شارژ و آزمایش کنیم؟
پس از بستن باتری یو پی اس، باید مشخص شود دستگاه آن را شناسایی کرده و تست تعیینشده را بدون خطا انجام میدهد.
- پیامهای دستگاه را بررسی کنید. اگر خطای اتصال یا باتری وجود دارد، ابتدا دستور مربوط به همان پیام را بخوانید.
- شارژ اولیه را مطابق دفترچه کامل کنید. زمان شارژ به مدل دستگاه و مجموعه باتری بستگی دارد؛ برای همه UPSها زمان یکسان تعیین نکنید.
- تست داخلی را اجرا کنید. بعضی دستگاهها گزینهای به نام Self-Test دارند؛ یعنی آزمایش داخلی دستگاه برای بررسی وضعیت عملکرد. روش اجرا و شرایط لازم آن در دفترچه آمده است.
- نتیجه تست را بررسی کنید. اگر هشدار باقی ماند، مراحل عیبیابی سازنده را دنبال کنید. برای نمونه، راهنمای Smart-UPS پیش از ارزیابی هشدار تعویض، شارژ کامل و سپس تست داخلی را توصیه میکند.
تست داخلی، اندازهگیری کامل مدت برقدهی نیست. برای سنجش زمان پشتیبانی، باید باتری شارژ کامل داشته باشد و شرایط آزمون مطابق دستور سازنده تعیین شود.
اگر باتری پس از نصب درست کار نکرد، چه کنیم؟
ابتدا نشانه مشکل را مشخص کنید. روشنماندن هشدار، کمبودن زمان برقدهی و خاموششدن تجهیزات، لزوماً علت یکسانی ندارند.
| مشکل | چه چیزی را طبق دفترچه بررسی کنیم؟ |
| باتری شناسایی نمیشود | اتصال باتری و جاخوردن کانکتور مجاز |
| زمان برقدهی کوتاه است | کاملبودن شارژ و میزان مصرف تجهیزات متصل |
| هشدار تعویض باقی مانده است | تکمیل شارژ و نتیجه تست داخلی |
| تجهیزات با قطع برق خاموش میشوند | اتصال تجهیزات به خروجی دارای پشتیبانی باتری؛ در مدلهایی که خروجیها متفاوتاند |
در برخی UPSها، تعدادی از پریزها فقط محافظ نوساناند و هنگام قطع برق، از باتری تغذیه نمیشوند. بنابراین باید تجهیزات مورد نیاز به خروجی مشخصشده برای پشتیبانی باتری وصل باشند.
اگر پس از انجام بررسیهای مجاز مشکل ادامه داشت، دستگاه به ارزیابی سرویس نیاز دارد. مطلب علائم خرابی باتری یو پی اس برای شناخت نشانهها کاربرد دارد، اما تشخیص علت باید با بررسی باتری و UPS انجام شود.
پیش از پایان کار، این موارد را کنترل کنید
نحوه اتصال باتریهای ups زمانی مطابق دستور انجام شده است که باتری جایگزین تأییدشده باشد، اتصالات و محفظه طبق راهنما بسته شده باشند و شارژ و تست تعیینشده انجام شده باشد.
برای انتخاب پیش از خرید، مدل کامل UPS و تصویر برچسب باتری قبلی را آماده کنید. اگر هنوز تفاوت باتری مورداستفاده در این دستگاه با باتری خودرو را نمیدانید، توضیحات باتری یو پی اس چیست را بخوانید.













